Spektakl

O spektaklu

Welewetka. Jak znikają Kaszuby to monodram teatralny — kameralna forma, w której na scenie obecna jest jedna aktorka wspierana muzyką na żywo. Spektakl trwa około 1,5 godziny i nie wymaga przerwy.

Przedstawienie powstało na podstawie książki reportażowej Stasi Budzisz pod tym samym tytułem, wydanej przez Wydawnictwo Poznańskie w 2023 roku. To opowieść o świecie, który znika — o kaszubskim języku, tradycjach i ludziach, którzy odchodzą zabierając ze sobą pamięć o dawnych Kaszubach.

Premiera

Premiera spektaklu odbyła się 12 listopada 2025 roku w Kartuskim Centrum Kultury. Wydarzenie wzbudziło duże zainteresowanie — sala była wypełniona po brzegi, a spektakl spotkał się z owacjami na stojąco.

Tematyka

Monodram porusza wielowarstwową tematykę związaną z Kaszubami:

• Kompleks kaszubski — poczucie wstydu za własną mowę i pochodzenie, które dotknęło pokolenia Kaszubów
• Tożsamość — pytanie o to, kim jesteśmy, gdy znika język naszych przodków
• Pamięć — ocalenie wspomnień, które odchodzą wraz z najstarszym pokoleniem
• Dekalog milczenia — dziesięć uniesień, dziesięć powodów, dla których Kaszubi milkli

Dekalog milczenia

Jednym z kluczowych elementów spektaklu jest dekalog milczenia — artystyczna formuła oddająca powody, dla których kolejne pokolenia Kaszubów porzucały język ojców. Od wstydu szkolnego, przez pragnienie awansu społecznego, po świadome wybory rodziców, by dzieci „mówiły po polsku".

Ojcowizna

Spektakl nawiązuje również do filmu dokumentalnego „Ojcowizna" (1985) w reżyserii Ireneusza Englera — jednego z najważniejszych dokumentów o Kaszubach, który ukazał świat znikający na naszych oczach. Film ten jest duchowym poprzednikiem tematyki poruszonej w Welewetce.

Jesteś tym, co pamiętasz, ale także tym, co chcesz ocalić.